ŠTA JE GIGMETAR?

GigmetarTM je prvi instrument koji opisuje digitalnu geografiju Srbije i zemalja u regionu u odnosu na rod, zarade i profesije kojima se najčešće bave digitalni radnici. Nastao je u decembru 2019. godine kao rezultat napora Centra za istraživanje javnih politika (CENTAR) da osvetli fenomen rada na onlajn platformama u Srbiji i Istočnoj i Jugoistočnoj Evropi. Prema The Global Gig-Economy Index, u poslednjih nekoliko godina, ovaj deo sveta cementirao je svoju poziciju u domenu globalne ponude gig rada.

Prema dosadašnjim istraživanjima CENTRA, više desetina hiljada gig radnika iz Srbije i regiona rade preko opštih onlajn globalnih platformi poput Upwork, Freelancer, Guru i Fiverr, kao i specijalizovanih platformi, poput Engooa, ABC Tutora. Od trenutka kada je studija Svetske banke iz 2015. godine po prvi put ukazala na vodeću ulogu Srbije u platformskoj ekonomiji na globalnom i evropskom nivou, mereno po broju gig radnika po glavi stanovnika i po udelu u radnoj snazi, gig radnice i radnici iz Srbije kontinuirano opstaju u vrhu globalne liste zemalja sa najvećim gig populacijama (OLI 2021).

KAKO FUNKCIONIŠE?

CENTROV GigmetarTM je konstruisan tako da prati aktivnosti i različite karakteristike gig radnika i radnica iz Srbije i zemalja u okruženju po utvrđenim kriterijumima koji su javno dostupni na jednoj od najznačajnijih opštih onlajn globalnih platformi u Srbiji i regionu – Upworku. Kako bi što verodostojnije procenio značaj i obim regionalnog tržišta u globalnom kontekstu u kome se fenomen gig rada posmatra, GigmetarTM  je u svoja prva dva izdanja (februar 2020 i maj 2020) pratio sve aktivne gig radnike.

Počev od leta 2020. godine, zbog promena na samoj platformi, došlo je i do promene u metodologiji kojom se prikuplja i analizira reprezentativni uzorak aktivnih gig radnika. Oktobarsko izdanje GigmetraTM  tako predstavlja rezultate istraživanja u skaldu sa novom metodologijom merenja.

Zahvaljujemo se Međunarodnom centru Olof Palme koji nam je pružio inicijalnu podršku u razvoju Gigmetra za Srbiju i Fondu za otvoreno društvo iz Berlina koji je nam je omogućio da uradimo prvo merenje za zemlje u regionu.  Ostala izdanja Gigmetra, uljučujući i najnovije, nastala su uz podršku Fonda za otvoreno društvo Srbija.

ŠTA MERIMO?

Aktivnosti gig radnika pratimo po sledećim dimenzijama: geografskoj disperziji u apsolutnom i u relativnom smislu, rasponu zarada po polu radnika i profesiji koju obavljaju. Rezultati za Srbiju su prikazani po regionima, dok su podaci za okolne zemlje prikazani na nacionalnom nivou.  Kad su profesije u pitanju, CENTAR prati njihovu zastupljenost među gig radnicima u Srbiji i regionu koristeći klasifikaciju OLI, što omogućava poređenje naših i globalnih rezultata.  Tako, pratimo šest osnovnih grupa profesija odnosno skupova veština:  IT veštine (razvoj softvera); kreativne usluge i multimedija, pisanje i prevođenje, prodaja i marketing, administrativne usluge i unos podatka i profesionalne usluge.

KOJE METODE KORISTIMO?

U istraživanju koristimo metod prikupljanja dostupnih podataka sa interneta, poput onih korišćenih za kreiranje Indeksa onlajn rada na Oksfordskom Institutu za Internet (OII). U interpretaciji rezultata takođe se oslanjamo i na druge relevantne izvore podataka, kao što su analize samih platformi, studije kompanija koje pružaju usluge međunarodnog platnog prometa gig radnicima i druge relevantne izvore. Prikupljeni i ažurirani podaci prikazuju se redovno počev od decembra 2019.

Pored redovnih izveštaja, CENTAR objavljuje i specijalizovane analize i istraživačke radove zasnovane na podacima koje pruža GigmetarTM. Ovi tematski izveštaji se mogu naći OVDE, a dostupni su i na sajtu CENTRA.

GIGMETAR TIM

_____________________________________________________

Ukoliko citirate rezultate istraživanja, preporučujemo da koristite sledeću formu: Anđelković, B., Jakobi, T., Ivanović, V., Kalinić, Z., Bogićević, M., Lundin, S. & Radonjić, Lj. (8. maj 2020) Gigmetar. Centar za istraživanje javnih politika. http://gigmetar.publicpolicy.rs/.